ทำอย่างไร…เมื่อผู้ใหญ่ติดไอที ?

Health News Comments Off

ในสังคมยุค 4G เช่นในปัจจุบัน อุปกรณ์ไอทีหรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์หลายๆ อย่างกลายมาเป็นตัวเลือกหนึ่งสำหรับผู้สูงวัย เพื่อใช้เป็นองค์ประกอบในชีวิตประจำวัน แต่หากการใช้สิ่งต่างๆ เหล่านี้อยู่ในปริมาณและรูปแบบที่ไม่เหมาะสม

ย่อมส่งผลเสียต่อการใช้ชีวิตได้มากมายไม่แพ้กันประเทศไทยก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มตัวตั้งแต่ปี พ.ศ.2552 ที่ผ่านมานั่นหมายถึงสัดส่วนโครงสร้างประชากรที่มีผู้สูงวัยมากกว่าร้อยละ 10 ของประชากรทั้งประเทศประเด็นสำคัญที่มีผลกระทบต่อสุขภาพจิตของผู้สูงอายุ คงหนีไม่พ้นเรื่องของ”ความเสื่อมถอยทางร่างกาย” ไม่ว่าจะเป็นรูปร่างที่เปลี่ยนไปหรือประสิทธิภาพการทำงานของอวัยวะต่างๆ ที่ลดน้อยลง ปัญหาสุขภาพหลายอย่างที่รุมเร้าเข้ามาเมื่อมีอายุมากขึ้น สิ่งต่างๆ เหล่านี้ อาจเกี่ยวข้องหรือนำไปสู่ “การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและจิตใจ” ที่อาจเกิดขึ้นตามมาได้ เช่น การสูญเสียคู่สมรสหรือเพื่อนฝูงที่คุ้นเคยกันมา สถานภาพทางสังคมที่เปลี่ยนไป (ลดน้อยลง) หลังเกษียณจากอายุงาน ความมีคุณค่าในตนเองและการยอมรับทางสังคมจากบุคคลรอบตัวที่เปลี่ยนไป เป็นต้น หากผู้สูงอายุสามารถปรับตัวกับการเปลี่ยนแปลงนี้ได้ดี โอกาสเกิดปัญหาสุขภาพจิตตามมาก็จะน้อยลงมาก แต่หากไม่สามารถปรับตัวได้ดีเท่าที่ควร อาจทำให้ผู้สูงอายุนั้นมีความเครียดเกิดขึ้น และนำไปสู่ปัญหาสุขภาพจิตต่างๆ ตามมาได้ จากการสำรวจของหลายสถาบันสุขภาพทั่วโลก สะท้อนข้อมูลที่ใกล้เคียงกันว่าปัญหาสุขภาพจิตหรือโรคทางจิตเวชที่สำคัญในผู้สูงอายุ ได้แก่ โรคสมองเสื่อมและโรคซึมเศร้า (ไม่นับรวมโรคหรือภาวะผิดปกติทางสุขภาพจิตอื่นที่เป็นต่อเนื่องเรื้อรังตั้งแต่วัยหนุ่มสาว) ในสังคมยุค 4G เช่นในปัจจุบัน อุปกรณ์ไอทีหรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์หลายๆ อย่างกลายมาเป็นตัวเลือกหนึ่งสำหรับผู้สูงวัย เพื่อใช้เป็นองค์ประกอบในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นสังคมออนไลน์ผ่านเว็บไซท์หรือแอพพลิเคชั่นต่างๆ การดูภาพยนตร์หรือละครผ่าน YouTube การเล่นเกมออนไลน์ หรือลูกเล่นอื่นๆ อีกมากมายจากอุปกรณ์ไอทีในมือ ซึ่งผู้เชี่ยวชาญหลายท่าน (รวมถึงผมด้วย) ได้ให้ความเห็นเกี่ยวกับการใช้ประโยชน์จากอุปกรณ์เหล่านี้ว่าเป็นอีกหนึ่งวิธีในการช่วยกระตุ้นและฟื้นฟูเซลล์สมอง รวมไปถึงการสร้างความบันเทิงและความผ่อนคลายให้กับผู้สูงวัย เพื่อให้ห่างไกลจากโรคซึมเศร้าและโรคสมองเสื่อม อย่างไรก็ตาม การใช้ประโยชน์จากอุปกรณ์ไอทีเหล่านี้ก็เปรียบเสมือนดาบสองคม หากมีการใช้งานในรูปแบบที่ไม่เหมาะสมหรือในปริมาณที่มากเกินไปก็อาจส่งผลกระทบทางลบต่อผู้สูงวัยได้ ในวันนี้ผมมีประเด็นเกี่ยวกับการแก้ปัญหาผู้สูงวัยติดไอทีมาฝาก ติดตามกันเลยนะครับกระตุ้นให้มองถึงผลกระทบของ social media ต่อชีวิตในปัจจุบัน? แน่นอนครับว่าอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ รวมไปถึงสื่อหรือสังคมออนไลน์ต่างๆ นี้มีประโยชน์มากมาย ไม่ว่าจะเป็นการรับทราบข่าวสารที่รวดเร็วทันใจ เพิ่มช่องทางการติดต่อสื่อสารที่สะดวกสบายเพียงแค่ปลายนิ้ว หรือแม้แต่ความสะดวกสบายในการทำธุรกรรมต่างๆ เป็นต้น แต่หากการใช้สิ่งต่างๆ เหล่านี้อยู่ในปริมาณและรูปแบบที่ไม่เหมาะสม เช่น มีการใช้งานที่มากเกินไป หรือใช้ไม่เหมาะสมกับกาลเทศะ ย่อมส่งผลเสียต่อการใช้ชีวิตได้มากมายไม่แพ้กัน ซึ่งส่วนใหญ่ออกมาในรูปแบบของการมีพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่ดี กระทบสัดส่วนของเวลาที่ใช้ในการพักผ่อน การรับประทานอาหารหรือแม้กระทั่งการออกกำลังกาย ทำให้พักผ่อนไม่เพียงพอหรือไม่เป็นเวลา ดื่มน้ำหรือรับประทานอาหารได้น้อยลง หรือรับประทานไม่ตรงตามเวลาที่เหมาะสม เป็นต้น ผลกระทบต่อสุขภาพร่างกายโดยตรง เช่น สายตาที่ถูกใช้งานหนักในการเพ่งหน้าจอนานๆ การนั่งหรือนอนในท่าเดิมนานๆ นอกจากนี้ ยังอาจทำให้เกิดปัญหาด้านสัมพันธภาพกับคนใกล้ตัว จากที่มีเวลาในการติดต่อสื่อสาร หรือมีปฏิสัมพันธ์กันน้อยลง หรือพื้นอารมณ์ที่ไม่นิ่ง หงุดหงิดง่ายจากการถูกรบกวนระหว่างที่ยังรู้สึกเพลิดเพลินกับสื่ออิเล็กทรอนิกส์เหล่านี้ ที่อาจทำให้เกิดข้อขัดแย้งกับคนรอบตัวเพิ่มมากขึ้น การกระตุ้นให้ผู้สูงวัยรับรู้ผลกระทบด้านลบจากการเสพติดสื่ออิเล็กทรอนิกส์เหล่านี้ อาจเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีในการกระตุ้นให้พวกท่านได้ทบทวนเกี่ยวกับพฤติกรรมการใช้สื่อไอทีอย่างไม่เหมาะสมนี้ เพื่อการปรับเปลี่ยนในลำดับต่อๆ ไป
วนให้ทบทวนชีวิตประจำวันของท่านว่ายังตกหล่นอะไรไปบ้าง?
ส่วนใหญ่ของผู้ที่ใช้เวลาไปกับสังคมออนไลน์หรือโซเชียลมีเดีย นอกเหนือจากที่เป็นผลมาจากความสนุกสนานและความบันเทิงที่ได้รับจากสื่อในรูปแบบต่างๆ แล้ว หลายคนยังใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์เหล่านี้ในการเติมเต็มบางอย่างในชีวิตที่เรายังขาดอยู่หรือบกพร่องไปอีกด้วย
ในทางจิตวิทยาเชื่อว่า ความสุขหรือคุณภาพชีวิตไม่ได้เป็นผลมาจากความสำเร็จหรือความสุขที่เกิดขึ้นจากการทำงานเท่านั้น แต่ยังเกิดจากการมีและสามารถรักษาสัมพันธภาพที่ดีกับคนใกล้ตัว รวมไปถึงศักยภาพในการดูแลตัวเองขั้นพื้นฐานอีกด้วย ในผู้สูงวัยซึ่งได้เกษียณและออกจากความรับผิดชอบในภาระงานประจำที่เคยทำมาโดยตลอด อาจทำให้มองชีวิตตนเองว่ามีคุณค่าลดน้อยลง และเมื่อได้ผนวกกับสัมพันธภาพที่ห่างเหินกับลูกหลานหรือคู่สมรส ขาดการพบปะเพื่อสังสรรค์หรือแลกเปลี่ยนข้อมูลสารทุกข์สุกดิบกับกลุ่มเพื่อนสนิท หรือมีข้อจำกัดด้านสุขภาพบางอย่างเกิดขึ้น ที่ทำให้ไม่สามารถใช้ชีวิตได้อย่างเต็มที่ตามที่ตนเองต้องการ ผู้สูงวัยหลายท่านจึงเลือกที่จะให้สื่อหรือสังคมออนไลน์ได้เข้ามาทดแทนและเติมเต็มความสุขในด้านต่างๆ เหล่านี้ที่ท่านรู้สึกว่ามันพร่องไป โดยไม่รู้ตัว ซึ่งกลไกดังกล่าวนี้ทำให้ง่ายต่อการเสพติดอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เหล่านี้ตามมา

Author

Search

Back to Top